Gevaar!

Gisteren was ik in Hoboken. 'Fietser blijf achter mij a.u.b.' stond er op de vrachtwagen van 't stad te lezen. Op de voorgrond is echter een ander gevaar te zien: onnodige verpaling van het fietspad, en grove discontinuïteit.

Fietsbrug station

Volgens de laatste berichten heeft men voor de brug over het station nog altijd geen hele fietshelling gebreid. Misschien ligt een mogelijke oplossing hierin? Geen aparte trappen voor voetgangers! Geen aparte helling voor fietsers! Allemaal samen op de rolrap!

Achter het station

Ook daar is een deel van de NMBS fietsstalling getagd door de Leuvense politie als 'tijdelijk' en 'zal verwijderd worden'. Waar kan je je fiets nog kwijt in deze fietsonvriendelijke stad?

De nieuwe stalling is nog niet open, en verre van af: de toegang werd nog niet vrijgemaakt, en de verlichting ontbreekt. Toch heeft een dapper fietser reeds alle gevaren getrotseerd, en zijn fiets er (voorlopig) eenzaam gestald.

Geldenaakse baan.

Vergeet grotendeels wat ik voordien schreef: er is reeds veel veranderd. Zoals voordien beloofd is de zone 30 nu uitgebreid van aan de Parkpoort tot voorbij het kruispunt met de Milseweg. Bovendien zijn er fiets-symbolen op de weg geschilderd om de automobilisten op de aanwezigheid van fietsers attent te maken.

Enkel de alternatieve fietswegen, en de groene invulling ontbreken nu nog.

Enkele impressies.

Dweilen met de kraan open

De politie en het stadsbestuur hebben alsmaar meer last van hun eigen attitudeprobleem tegenover gestalde fietsen. Volgens thuis in de stad verplaatsen 30% van de Leuvenaars zich naar school/werk met de fiets. Rekening houdende met bijna 100.000 inwoners, de aantrek van fietsende scholieren tot ver buiten Leuven, en een steeds maar groeiende groep van meer dan 30.000 studenten, voelt het cijfer van 22.000 fietsstallingsplaatsen dat Leuven steeds maar weer verkondigd te bezitten, een beetje krap aan. Bovendien bevindt de helft van deze plaatsen zich aan peda's en campussen in Heverlee ofzo, niet echt bruikbaar voor de modale treinreiziger of winkelbezoeker in het centrum dus.

Er wordt met een boze vinger gedreigd en verwezen naar een discutabel stukje politiereglement.

De 'nietjes' op de Bondgenotenlaan tussen Martelarenplein en Justus Lipsiusstraat verdwijnen binnenkort, omdat ze teveel succes hebben. Vervangende plaatsen worden bij mijn weten niet voorzien.

Ondertussen lopen stadswachten met stickers rond, bezig met het wederrechtelijk 'beschadigen van andermans onroerende goederen', in casu alle fietsen die niet in een stalling staan en dus automatisch 'hinderlijk' gestald zijn.

En de Leuvense fietser? Die blijft gewoon fietsen, wachtend en hopend op een degelijk uitgewerkt fietsparkeerbeleid. Het bijwijlen pesterig gedrag van de politie zijn we al wel enigste jaren gewend.

Meetfiets

Na het werk zag ik deze ietwat rare fiets rijden.

De Vlaamse meetfiets 2.0! Hij reed wel een heel raar parcours: in een grote bocht het Provincieplein over en hup, zomaar het Provinciehuis binnen. Oh ja, daar was weer iets over fietspaden te doen.

Politie en fietsen

Donderdag kregen de ouders van de Sancta Maria basisschool uit de Beriotstraat het volgende mailtje:

Beste ouders,

Vandaag liet de politie me weten dat ze vanaf morgen vrijdag 6 mei alle fietsen zullen wegnemen die op de stoep staan.
Personen van boven de 16 jaar zullen hiervoor een boete van 50 euro moeten betalen.

Dit is een actie die vooral gericht is naar de overlast van de rondslingerende fietsen in de schoolbuurt.

Gelieve dus, wanneer je met de fiets naar de school komt, deze te plaatsen in onze fietsenstalling.
Wanneer je echter erg gehaast bent, kan je je fiets voor even achter de poort naast het bureau plaatsen, maar gelieve deze plaats alleen te gebruiken wanneer je je fiets maar even wilt plaatsen en gehaast bent.

Toen ik de directie contacteerde, vertelde die mij onder andere:

De stad heeft donderdag onze secundaire school gecontacteerd met deze mededeling, wij zelf, de basisschool, zijn niet eens op de hoogte gebracht. Laat staan dat er enig overleg was ...

Het zal dus niet verwonderen dat er verontwaardigde ouders in de pen kropen.

Geachte,

Gisteren kregen we via de directie van de school (Sancta Maria basisschool in de Beriotstraat) te horen dat vanaf 6 mei alle fietsen worden weggenomen die op de stoep gestald staan en dit op straffe van 50 euro boete voor tweewielers die eigenaar zijn van personen boven de 16 jaar.

Volgens het politiereglement van de stad is het stallen van fietsen op de openbare weg verboden tenzij je de daartoe voorziene fietsenstallingen gebruikt. Nu hebben we hieromtrent toch een aantal bedenkingen. In de eerste plaats zijn er in de Ch. Deberiotstraat zelf nergens openbare fietsrekken te vinden. Het openbare fietsrek dat het dichtst bij de school gelegen is vonden we in het stadspark maar is niet echt handig in gebruik voor ouders die met een bakfiets, een aanhangfiets of een fietskar naar school komen. Bovendien was het gisteren zéér moeilijk toegankelijk omwille van achtergelaten vuilnis na een studentenactiviteit van donderdag 5 mei.

Bovendien bleken op de enige overblijvende plaatsen de gleuven om het voorwiel in te plaatsen samengedrukt dus onbruikbaar.

Als we de fiets op de Tiensestraat zouden willen achterlaten is het dichtstbijzijnde fietsrek te vinden op de hoek van de Tiensestraat en het Herbert Hooverplein. Deze fietsrekken zitten meestal helemaal vol. Ook met een bakfiets, een aanhangfiets of een fietskar is het onmogelijk om je fiets hier reglementair te stallen gezien er altijd een gedeelte zal uitsteken op de openbare weg.

Even verder aan de ingang van het stadspark (kant Herbert Hooverplein) zijn ook openbare fietsrekken voorzien, deze zijn helaas ook vol en even snel de kinderen van school afhalen met de fiets krijgt hier ook wel een andere betekenis aangezien we nog een hele afstand te voet moeten afleggen.

Helemaal onderaan de Tiensestraat ter hoogte van de Fiere Margriet vinden we ook nog enkele rekken maar ook hier: overvol en niet echt vlakbij de school gelegen, als we onze fiets hier zouden moeten stallen hadden we de fiets misschien beter thuis gelaten en te voet naar de school kunnen wandelen.

Wij begrijpen dat er ingegrepen moet worden tegen het wildplaatsen van fietsen en dit vooral door de studerende residenten in onze stad, maar kan hierbij ook even gedacht worden aan ons, de inwoners, en niet onbelangrijk: de gemeentebelastingbetalende inwoners van deze stad? Als we onze fietsen meters van de school moeten stallen is het op den duur nog makkelijker om ze met de wagen naar school te brengen. Wij kozen er echter voor om de kinderen per fiets naar de school te brengen. Dit om ze feeling voor het verkeer bij te brengen en niet onbelangrijk omdat het sneller, milieuvriendelijk en beter voor onze conditie is. Waarop ik onze burgervader nu hoor denken dat dat stukje wandelen van verderaf gelegen fietsstallingen dat ook is, maar in dat geval had ik mij eigenlijk evengoed op de fietsenstalling aan 't station kunnen zetten en de hele verdere weg naar de Beriotstraat te voet kunnen afleggen.

Daarom zijn wij vragende partij om fietsen in een schoolomgeving even op de stoep te mogen stallen zoals beschreven in de gewone wegcode, waarbij we erop letten dat hij geen hinder en gevaar vormt voor voetgangers. De kinderen afzetten op school duurt hooguit 10 minuten en daarna zijn al de fietsen van de ouders weer weg.

Ook niet onbelangrijk om even te overdenken is, dat mensen met een bakfiets, een aanhangfiets en een fietskar zich volgens het politiereglement van de stad in feite nooit reglementair zullen kunnen stallen, daar hadden we dus ook graag uw oplossing voor gekend.

Als alternatief zou u misschien kunnen denken aan een tijdelijke parkeerzone voor fietsen aan schoolomgevingen, naar analogie van de kiss-and-drive zones die je nu soms ziet in stationomgevingen of tenminste een openbare fietsstalling in deze straat die ook bruikbaar is voor bakfietsen, aanhangfietsen en fietsen met fietskarren.

Bij deze kent u onze mening omtrent en wij hopen hierin gehoor te krijgen.

In afwachting van uw reactie

Met vriendelijke groet

Twee bezorgde ouders.

Orde in de chaos

Op de campus St-Pieters en St-Rafaël heeft UZLeuven het initiatief genomen om orde te brengen in de chaos van gestalde fietsen. Daartoe hebben ze gemarkeerde fietsvakken, zoals we die al in Nederland zagen, rond de stallingen aangebracht.
Het resultaat is min of meer positief, over het algemeen zijn de fietsers nu geneigd de fietsen op te stellen binnen de vakken … al is er nog enige gewenning nodig voor de Leuvense student.

Tiensepoort

Woensdagmorgen zag ik een zwaantje passeren aan het stadskantoor. Ik dacht nog: die komt eindelijk eens de foutparkeerders en de foute zoenzoners van de fietspaden halen. Maar hij reed door. Toen zag ik hem weer staan op een lege parking langs de Tiensevest. Ik reed verder door.
We kwamen samen aan de Tiensepoort aan. Allebei voor ons werk (bij mij was dat wel vrijwilligerswerk maar enfin soit).

Het was mij al meerdere keren verteld dat de verkeerspolitie het fietsverkeer van Kessel-Lo naar Leuven op de Tiensepoort opstropt. Dat gaat als volgt:
- de fietsers die voor het rode licht staan mogen vertrekken als het licht voor hen groen wordt.
- als de stroom wat verminderd gaat de politieagent aan het groene licht staan, en houdt de volgende golf fietsers tegen tot het licht terug rood word, dan stapt hij terug aan de kant.



Rarara, zou hier weer gekozen zijn voor het comfort van de fietsers, of voor vlotter doorstromend autoverkeer?

Deze situatie inspireerde Groen! Leuven om nog eens te vragen om aan een AFTG lichtenregeling te denken (Alles Fietsers Tegelijk Groen). Een woordje uitleg is hier op zijn plaats voor wie dit nog niet kent.

Hier is wat uitleg van de Nederlandse fietsersbond.

Dat kan er zo uitzien:

Impressie geordende chaos 4

Een aandachtige kijker kan een spookrijder zien passeren na 1 minuut en 33 seconden. Gelukkig kwam er net weinig ander tegenliggend verkeer aan. Weer een pleidooi voor wat meer politietoezicht op dit knelpunt. En een absoluut, gehandhaafd verbod op stilstaan en parkeren.

GHB ringweg

Zoals ik reeds eerder aangekondigde, maak ik hier een korte, kritische analyse van de werkwijze van het Agenstschap Wegen Verkeer, hoofdrolspeler in het IFI-programma, fiets-on-deskundig par-excellence.

Plaats van actie: de nieuwe aansluiting van de ringweg rond Gasthuisberg op de Leuvense ring (R23).
Doel van deze werken: momenteel kunnen de Ringbussen van de lijn op de buitenring reeds naar GHB rijden. Voor een ontlasting van de binnenstad zouden de ringbussen op de binnenring ook moeten aansluiten op deze ringweg, vandaar een nieuw lichtengeregeld kruispunt, enkel voor bussen (tot zover niets als positiefs).
Maar wie betaalt het gelag? Juist geraden, de fietsers die langs dezelfde ring rijden. Hun bovenlokaal functionele fietsroute zal weer een beetje meer naar de knoppen zijn.

Middelen

Welke middelen gebruikt men zoal? Het zijn er een drietal:

1. het niet respecteren van de minimale kromtestraal voor fietspaden: waar een minimum van 3m geldt, en 4m aanbevolen is, ontwerpt men steeds met 2m of nog kleiner. Waar een minimum van 10m geldt voor doorgaand fietsverkeer, ontwerpt men met ... 0,5 tot 2m.
2. onnodig voorrang ontnemen aan fietsers op een voorrangsweg. Hiervoor gebruikt men het stopwoord/toverwoord 'veiligheid', zodat er nooit degelijke uitleg moet gegeven worden. Op elke vraag omtrent motivering komt er maar één kort antwoord: omwille van de veiligheid! Punt, andere lijn. Voor snelle fietsers die de voorrangsrichting volgen, wordt de verleiding om gewoon op de rijbaan te gaan rijden steeds groter en groter.
3. het gabarit van het fietspad wordt niet gevolgd, maar dit kan ik in deze fase niet goed beoordelen. Pas bij uitvoering wordt het duidelijk hoe verlichtingspalen en signalisatieborden dikwijls heel dicht naast de fietspadrand  komen te staan. Ook worden naastliggende voetpaden dikwijls niet aangelegd, de fietsers moeten maar achter de voetgangers aan sukkelen.

Deze middelen werken op verscheidene plaatsen samen om de fietsveiligheid en het fietscomfort negatief te beïnvloden. Ik had het AWV naar het recenste uitvoeringplan gevraagd, maar kreeg enkel een laag-resolutie beeldje teruggestuurd (in kleur). Ik zal waarschijnlijk ook door hen beschouwd worden als een Leuvense cyclopaat zonder kennis van zaken.


Gecombineerd met een ouder plan, waarvan ik dus niet kan beloven dat het nog helemaal actueel is, kan ik dan dit reconstrueren:

We zien links het rondpunt met het welbekende kunstwerk 'Het Teken', rechts verticaal de Leuvense ring, in het midden horizontaal de Van Wayenberglaan, in het midden horizontaal onderaan de nieuwe aansluiting. Ik beperk mij hier verder tot het openbare gedeelte, tussen 'Het Teken' en de ring.

Wat vertelt het fietsvademecum over de drie bovenstaande fietspad-naar-de-knoppen-helpende middelen?
1) minimale kromtestraal

4.1.7 Kromtestralen van fietspaden

• Rechtdoorgaande fietspaden die plaatselijk uitwijken, hebben steeds een kromtestraal van minstens 10 meter.
• Bij afslag naar links of rechts (b.v. ter hoogte van een kruispunt) heeft elke rand van een fietspad een aanbevolen kromtestraal van minstens 4 meter. Als minimumnorm geldt een straal van 3 meter.

Ter vergelijking: de boogstraal voor rijbanen.

Die is nu getekend op 36m voor autoverkeer dat zone 30 binnenrijdt, of vanuit zone 30 de ring oprijdt en hierbij voorrang moet verlenen (komt volgens mij overeen met een snelheid van 70km/u).

2) fietspaden langs voorrangsweg

4.4.1 Algemene ontwerpprincipes

• Betere leesbaarheid en herkenbaarheid van fietsvoorzieningen binnen een logische typologie van wegen en straten (zie deel 2).
• Maximaal oogcontact garanderen tussen fietsers en andere weggebruikers, vooral bij vrijliggende fietspaden op enige afstand van de rijbaan binnen de bebouwde omgeving.
• Geen omweg voor fietsers en geen onnodig verlies van voorrang op kruispunten.
• Zo kort mogelijke oversteeklengten.
• Geen lange wachttijden.
• De vormgeving van de fietsvoorziening op het kruispunt maakt duidelijk welke voorrangsregeling geldt tussen fietsers en andere weggebruikers. Zie verder.

( De 'courante oplossingen' uit het fietsvademecum getuigen echter allemaal van inherente ondergeschiktheid van fietsers aan het autoverkeer. 'om verwarring te vermijden' wordt dan als excuus gebruikt. Het algemeen principe wordt eigenlijk niet toegepast, waarover een andere keer meer.)

Over fietspaden en bypassen vinden we:

Vooral in verkeersgebieden wordt wel eens gekozen voor rechtsafslaand autoverkeer buiten de verkeerslichten (bypass). Dit geeft een grote capaciteit voor dit rechtsafslaand autoverkeer.

De kruising van de fietsen met deze vrij-rechtsaf strook is een moeilijk punt:

• ofwel maakt men de fietser ondergeschikt aan het autoverkeer. Het bochtige tracé van het fietspad in grondplan, de blokkenmarkering, de verticale signalisatie en de discontinuïteit van verharding en van de eventuele eigen kleur van het fietspad benadrukken deze ondergeschiktheid van de fietser;
• ofwel regelt men de kruising fietsers - auto's met verkeerslichten. Hierdoor is er eigenlijk geen vrije rechtsafstrook meer voor het autoverkeer, wel nog een compacter kruispunt. Twee rechtsafslaande rijstroken en verkeerslichten gaan daar vaak samen.

In Nederland kiest men voor het tweede, omdat men dan een aparte groenbeweging aan de fietsers kan geven, waardoor die conflictloos het kruispunt kunnen oversteken. In Vlaams-Brabant kiest men echter de laatste tijd altijd voor het eerste, zelfs al is het maar een kleine zijstraat die een wijk bedient.

3) gabarit
Zie een vorige post over het Vlierbeekpad.


Algemene oplossingsvoorstellen
- grotere kromtestralen: door algemeen de fietspaden net iets verder van rijbaan te leggen, vooral op de plaats waar dwarse oversteken worden gepland, komt er meer plaats vrij voor bochtenwerk en bovendien ook voor het opstellen van wachtende fietsers. Op mijn schetsen heb ik binnenstralen van 3m gebruikt, dat kan dus nog gemakkelijk naar de aanbevolen 4m.
- fietsers die een voorrangsweg volgen hun voorrang laten behouden. De kromtestraal van de bypass voor gemotoriseerd verkeer verminderen zodat hun snelheid op de oversteekplaats automatisch lager ligt, en dichter bij die van de fietsers. Autoverkeer dat naar rechts afdraait (= manoever uitvoert) voorrang laten verlenen en de fietsers rechtdoor laten rijden. Is dit soms taboe?

Opmerkingen bij de bestaande plannen:

Deelgebied 1 

1. kromtestraal te klein: rechte hoek, of 2m!
2. voetpad niet doorgetrokken naar Tervuursepoort, alhoewel er wel voldoende plaats voor is, en elke dag voldoende voetgangers.
3. verbindingspad naar Tweekleinwegenstraat in verlengde van de oversteek leggen, en loodrecht laten aansluiten zou de leesbaarheid van de fietskruispunt sterk verbetert, nu worden hier vlak na elkaar twee T-kruispunten aangelegd, waardoor je om rechtdoor te rijden moet zigzaggen .

 Voorstel van oplossing:

Fietspaden verder van rijbaan gelegd. Grotere kromtestralen. Bijkomende verbinding voor fietsers die de zuidelijke ringweg willen oprijden, zo moeten zij maar één keer oversteken ipv twee keer. Aansluiting vanuit Tweekleinwegenstraat verlegd.

Deelgebied 2

1. kromtestraal 2m
2. T-kruispunt te dicht tegen rijbaan: conflicten met rechtdoorgaande en afslaande fietsers.

 Voorstel van oplossing:

Fietspaden verder van rijbaan, grotere kromtestralen (3m).

Deelgebied 3 

1. kromtestraal = 0,5m
2. kromtestraal rijbaan = 36m
3. voetpad niet doorgetrokken, dit wordt nog prangender vermits men op dit punt van dubbel naar enkelrichtings breedte gaat
4. kromtestraal 2m
5. aansluiting naar Tervuursepoort bestaat momenteel uit één enkelrichtingsfietspad langs de ring, en één dubbelrichtingsfietspad dat overgaat in de Herenweg. Op dit plan is er maar één fietspad, enkelrichting dan nog wel.

Voorstel van oplossing:

Voetpad doorgetrokken. Fietspad verder van rijbaan gelegd. Grotere kromtestralen, bijgevolg meer opstelplaats voor fietsers. Het enige ingrijpende voor automobilisten wat ik hiervoor veranderde, is de kromtestraal van de bypass verkleinen van 36m naar 26m, dus van 70km/u naar 50km/u. Voor verkeer dat een zone 30 binnen of buitenrijdt geen onmogelijke opdracht dacht ik zo.

Deelgebied 4

1. te kleine draaicirkel voor fietsverkeer dat van boven komt en naar rechts afdraait (<10m), waardoor die fietsers op het linkervak tegen hun tegenliggers gaan botsen.

 Voorstel van oplossing:

Bocht rechtgetrokken, en fietspad verder van rijbaan gelegd.

Verdere opmerkingen.
Nu valt pas op waarom de wegbeheerder kiest voor een kromtestraal van 2m: dan kan op de kruispunten het voetpad belachelijk dicht bij het fietspad blijven liggen. Hoe ruimer de bocht van de fietser, hoe meer afstand tussen VOP en FOP.  Beter ware het de stromen voetgangers en fietsers op deze punten te ontweven!
Kunnen er op de T-kruispunten dan nog voorsorteerstroken voor fietsers aangelegd worden? Dat zou pas een primeur voor Vlaanderen zijn denk ik zo!

Met deze post wou ik illustreren dat het verschil tussen fietsvriendelijk en fietsonvriendelijk ontwerpen vaak in de kleine details zit, die zonder meerkosten kunnen gerealiseerd worden.

Ontdekt

Heel soms krijg je ineens een mailtje omdat je fiets-infrastructuur-blog ontdekt werd door bijvoorbeeld Komimo, of door een Australiër. Je doet het er wel niet voor, maar het is toch leuk meegenomen.

En dan vraag je je weer af waarom je eigenlijk bent beginnen bloggen. Waarom? Ik wil ooit een boek schrijven, en daarom was ik begonnen met elke dag een beetje tekst te produceren, want op de fiets kan je ontspannen dromen en nadenken. Dacht ik. Om de zoveel honderd meter is het dromen echter gedaan omdat je je weer tussen het autoverkeer moet smijten, of een gevaarlijke bocht moet nemen, of omdat er weer een hindernis je weg versperd. De draad van mijn gedachtentrein verborken. En dan blijf je de hele tijd weer aan de ergernissen denken. Aan al die broddelinfrastructuur, en aan de manier waarop ze die jaar na jaar met hopen belastingsgeld nog wat verder verkloten. Jaar na jaar elke dag weer over dezelfde fietsbulten. Tja, geen boekenschrijver dan maar, het mag niet zijn.

Maar niet alles is kommer en kwel. Er zijn ook leuke momenten om te vertellen, er zijn prachtige fietsen en het belangrijkste van al: er fietsen zoveel interessante mensen rond. Allemaal wat meer cyclechic eigenlijk, en dat wil ik dan kwijt op sjikkevelo, maar wel niet op dagelijkse basis.

In mijn ideale wereld zou ik gewoon en ongestoord van en naar het werk kunnen fietsen, en alleen maar bezig zijn met de mooie dingen, en ondertussen nog een misdaadthriller schrijven. En nog veel meer ...

Soms

Soms is het te laat om aan de bel te trekken. De alarmbel. Als de kindjes met hun fiets door de lucht vliegen bijvoorbeeld.
Twee weken geleden zag mijn vrouw op de hoek van onze straat een hoop kijklustigen staan, een ziekenwagen wegrijden, en werd er net een kinderfiets in een auto geladen. Dan voel ik mij een beetje schuldig. Wij omwonenden kennen onze straat en weten waar exact het gevaarlijk is. Wij kunnen bijgevolg het gedrag van onze kinderen bijsturen. Wiebe moet van ons hier altijd op het voetpad rijden, omdat we hier al dikwijls wagens met hun linkerwielen in de goot hebben zien rijden.
Bijsturen is echter behelpen, zonder het gevaarlijk punt echt op te lossen.

Plaats van actie: kruispunt Wittebolsstraat met Kroonstraat.
Probleem: smalle éénrichtingsstraat gaat over in tweerichtingsstraat, hierdoor rijden auto's op het kruispunt links tegen de boordsteen en zien ze de fietsers die achter de hoek die deze éénrichtingsstraat inrijden te laat.

Dit is de straat leeg: tijdens de veegactie was er een parkeerverbod. Nu ziet het er niet gevaarlijk uit. Plenty of room for cars and cycles.

Maar anders staan er auto's geparkeerd. De gehaaste automobilisten (sluipverkeer naar Rotselaar) rijden er zoveel mogelijk links, omdat ze een schuwafstand hanteren tegenover de geparkeerde wagens (er moest eens een gehaaste collega-chauffeur uitstappen).

Beter ware het de gevaarlijke structuur zelf aan te pakken zodat iedereen, ook wie het kruispunt niet kent, hier veilig langs kan fietsen. Een parkeerverbod enkele meters voor het kruispunt bijvoorbeeld zodat er plaats is om de auto's rechts te laten rijden zodat de ruimte links vrijblijft voor de fietsers in tegenrichting. En symbolen van fietsers op de weg schilderen bijvoorbeeld, zodat automobilisten gewaarschuwd zijn dat er mogelijks fietsers van achter het hoekje kunnen opduiken.

Dijleterrassen

Op 30 juli vindt de plechtige opening van deze mooie terrassen plaats.

Ik wou toch even opmerken hoe deze in het stedelijk weefsel werden ingepast. Voor de zienden is er een oversteekplaats een beetje verder:

Voor de niet- en slechtzienden ééntje vlakbij. Ze moeten er wel over (of los door) geparkeerde wagens lopen, en de oversteek ligt eigenlijk op de oprit van het SLAC, iets wat men normaal gezien vermijd.

Vuilbak

Fochplein

In de schaduw van het stadhuis vorderen de werken. Nu zichtbaar is het ongeveer één meter hoge bufferbekken voor regenwater dat onder de fietsstalling komt, en dat voor zoveel heisa heeft gezorgd omdat het niet op de plannen van de archeologen zou hebben gestaan, waardoor die dieper moesten uitgraven als eerst gedacht.

Geklungel

Dit stond al lang eens op mijn lijstje: de fietstunnels gaan bekijken die het Agentschap wegen en verkeer liet aanleggen als ongelijkgrondse kruising met de op- en afritten van de E40.
Zo werd het aangekondigd:

Maatregelen voor fietsers
vrijdag 17 augustus 2007

Niet enkel het gemotoriseerd verkeer zal de vruchten plukken van de werken aan het op-en afrittencomplex van de E40, ook de zwakke weggebruiker profiteert mee. Zo komen aan het complex twee fietstunnels, zodat fietsers veilig van het centrum van Leuven naar het Meerdaalbos kunnen rijden, zonder een kruispunt te hoeven oversteken. Vooral voor scholieren is dit goed nieuws. Zij moesten telkens de drukke expresweg oversteken om de scholen in Heverlee te bereiken.

Aan de N25 zijn eveneens grote werken gepland. De westkant van de gewestweg krijgt binnenkort een tweerichtingsfietspad tussen de Geldenaaksebaan en Château Namur. De ingrepen moeten het fietspadennetwerk gevoelig verbeteren. (ibo)

Ik was er al eens langsgezoefd met de automobiel, maar dan is het lastig om maten en foto's te nemen en dergelijke. Ik had niet gedacht dat dit een zo grote aalmoesfactor (factor 4!!) zou hebben. Er werd in totaal meer als 8 miljoen euro tegenaan gegooid, met de spreekwoordelijke kruimels voor de fietsers.

Niet alleen het stadsbestuur beoefent de praktijk van het 'samendrukken van zwakke weggebruikers', maar ook het Agenstschap wegen en verkeer. Dat zie je hieronder. Hopen en hopen plek voor degelijke infrastructuur, fietsers krijgen ... één smalle hoekige tunnel en één rechte trechtertunnel.

Verder kunnen we zien dat de toegangshellingen steeds smaller zijn dan de eigenlijke overbrugging. Dit had ook omgekeerd gekund. Ook werd geen rekening gehouden met de aanbevelingen uit Nederland in verband met naar boven uitwijken van wanden. Of met schuwafstanden. Of met zichtbaarheid in de gebogen tunnel: die is zo fantastisch dat er spiegels moeten gehangen worden om fietsende tegenliggers niet tegen elkaar te laten botsen.

Wat zegt het vademecum fietsvoorzieningen hierover?
4.6.5 Breedte en hoogte van tunnels
Om een gevoel van benauwdheid of sociale onveiligheid te vermijden zijn smalle duistere tunnels te vermijden. Daarbij spelen volgende elementen een rol:

• een minimum vrije doorrijhoogte voor fietsers: 2.50 meter (voor voetgangers 2.30m);
• de breedte dient minstens gelijk te zijn aan 1.5 maal de hoogte;
• de overzichtelijkheid van de tunnelingang: bij het inrijden een zo open mogelijk zicht bieden op de overzijde; een recht tracé verdient dan ook voorkeur boven een bochtige tunnel;
• het vermijden van steile taluds bij tunnelingangen (maximum 1:1);
• wanneer een tunnel of brug intensief gebruikt wordt door fietsers én voetgangers - b.v. rond een stationsomgeving - dan is een fysieke scheiding tussen beide (b.v. een licht hoogteverschil) wenselijk; bovendien moet de breedte zo zijn dat elk van beide verkeerssoorten er ongehinderd gebruik van kan maken.

Wat zegt ‘Tekenen voor de Fiets' (pag. 122) hierover?

• De tunnel is zo ontworpen dat de tijd in de tunnel zo kort mogelijk is. Dat kan bijvoorbeeld door de te kruisen weg ietsje ‘op te tillen', waardoor het hoogteverschil dat de fietser moet overbruggen kleiner wordt.
• De uitgang van de tunnel moet bij de ingang of liefst nog eerder al zichtbaar zijn.
• De wanden moeten naar boven toe wijken waardoor een tunnel ruimer lijkt dan hij is.
• De tunnel moet breed zijn vergeleken met de hoogte. Een tunnel die hoger is dan hij breed is maakt al snel een krappe indruk.
• Goed verlicht en zonder nissen of donkere hoekjes.

Ook is er meer breedte nodig op de hellingen: dalende fietsers die moeten remmen wijken uit, en stijgende fietsers slingeren meer, dat weet je zelf ook wel.

En de verdwenen middenstreep? Misschien moeten we hier (weer maar) eens een voorbeeld nemen aan Nederland en een uniform beeld afspreken voor tweerichtingsfietspaden. En één Vlaams Agentschap Fietspaden dat de budgetten en uitvoerende werken controleert, en met harde vuist op tafel slaat wanneer de andere agentschappen en wegbeheerders weer maar eens aan het klungelen gaan. Hebben ze nu nog niet genoeg laten zien dat ze er niets van terechtbrengen? Niet willen of niet kunnen, dat laat ik voorlopig in het midden.

Enkele foto-voorbeelden waar een falende visie voor eeuwig werd vastgelegd in 30cm dik beton, ter leering ende vermaeck der toekomstige generaties.

Toevoerend fietspad: 2m50 breed (asfalt, zonder boordsteen). Om onduidelijke reden zijn de middellijnen zwart geverfd (op de satelietfoto waren ze nog wit).

Ingang tunnel: asfalt 2m50 breed met aan weerskanten een gootje van 20cm: schuwafstanden weer vergeten?

Een scherpe bocht werd verkozen boven een langere, recht tunnel, omdat er plaats moest gemaakt worden voor de by-pass van de rotonde. Ik kan mijn kinderen nog een betere tunnel laten ontwerpen!

Een spiegel zou het zicht moeten verbeteren. Maar pas als je helemaal links rijdt, kan je je tegenligger erin zien. Maar dan is het te laat. Bellen met de fietsbel is veel efficiënter.

De afstand tussen de tunnelwanden bedraagt 3m90, bovenaan de tunnelingang 3m00.

And by the way, de foto met de 'fietspadtrechter' was een teaser: aan de tunnelingang is er 3m tussen de wanden, op het 'smalste' stuk van de trechter 3m10 en in de tunnel zelf 3m90. Waarmee ik maar wou zeggen dat ontwerpers meer tijd zouden moeten besteden aan het tekenen van veilige, echt brede fietsinfrastructuur, in plaats van met optische illusies en kwakkelinfrastructuur bezig te zijn. De fietstunnel onder de Koning Boudewijnlaan bewijst dat het veel, veel beter kan.